Cerkiew w Jaworkach zimą
Wpisany przez Zbigniew Piotr Kotarba    środa, 24 stycznia 2018 08:05    PDF Drukuj Email

altStanowi niewątpliwie jedną z atrakcji turystycznych Jaworek, miejscowości położonej nieopodal Szczawnicy. Kościół katolicki pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela to dawna cerkiew greckokatolicka pochodząca z końca XVIII wieku. Reprezentuje tzw. architekturę józefińską, opartą na austriackich wzorach urzędowych, ustalających m.in. rzut, bryłę i szatę zewnętrzną budowli. Swoją funkcję pełniła do pierwszych lat po zakończeniu II wojny światowej.



Dawna cerkiew w Jaworkach to pozostałość po zamieszkujących miejscowość do 1947 roku Rusinach wyznania greckokatolickiego. Zbudowana została w 1798 r. na miejscu starej, drewnianej, która spaliła się w pożarze. Nowa, murowana cerkiew pod wezwaniem św. Jana Chryzostoma powstała przy okazji utworzenia parafii, w skład której weszły sąsiadujące z Jaworkami Biała i czarna Woda.
Budowla tkwi jeszcze w tradycji barokowej, lecz w jej architekturze znajdziemy pewne znamiona klasycyzmu. Cerkiew została zbudowana z kamienia, otynkowana, z dachem pierwotnie krytym gontem (obecnie blachą miedzianą). Z daleka widoczna jest charakterystyczna wieża, nakryta zdwojonym baniastym hełmem.

alt

Bardzo ciekawe jest jej wnętrze, jednak niedostępne poza odbywającymi się w każdą niedzielę o godzinie 9 nabożeństwami. Msze odprawiane są także w soboty, a godziny liturgii zmieniają się w zależności od miesiąca. Jego skarbem jest odrestaurowany, kompletny ikonostas z końca XVIII wieku, zachowujący charakterystyczny układ, właściwy dla tzw. ikonostasu karpackiego. Tworzą go rzędy ikon: namiestnych, świątecznych i Deesis, z dominującymi wizerunkami św. Mikołaja i Matki Boskiej. Wszystko zakończone jest sceną pasji. W centrum ikonostasu znajdują się Carskie Wrota i Diakońskie Wrota. Cechą charakterystyczną wspomnianego jest bogactwo elementów dekoracyjnych, wypełniających wszystkie jego części. Te zdobienia odznaczają się złoceniami na ciemnej zieleni ikonostasu i mają postać fantazyjnych motywów roślinnych.

alt

Na początku XXI wieku obiekt przeszedł gruntowny remont włącznie z odnowieniem wspomnianego wielokrotnie ikonostasu, wymianą pokrycia dachowego, osuszenia ścian kościoła i montażem geotermalnej instalacji grzewczej.

alt

Będąc w Jaworkach warto też zwiedzić mały cmentarzyk łemkowski, leżący nieopodal opisywanego powyżej kościoła w Jaworkach.

alt

Poprawiony ( sobota, 27 stycznia 2018 08:26 )